NASA Phóng Kính Viễn Vọng Mới Để Khám Phá Hành Tinh Có Sự Sống

Khám Phá Hệ Mặt Trời Mới

Kính viễn vọng không gian Nancy Grace Roman của NASA, có kích thước tương đương một chiếc xe buýt, đánh dấu một bước ngoặt trong cuộc tìm kiếm các hành tinh ngoài Hệ Mặt Trời nhờ vào công nghệ tiên tiến có khả năng lọc ánh sáng từ các ngôi sao chói lóa.

Được phóng lên từ Trung tâm Vũ trụ Kennedy, Florida bằng tên lửa Falcon Heavy của SpaceX vào lúc 7h26 sáng 30/8 (giờ miền Đông Mỹ), kính viễn vọng Roman đã đi vào quỹ đạo khoảng 10 phút sau khi khởi động.

Thiết bị nổi bật trong sứ mệnh này là coronagraph, một công cụ quang học chuyên dụng tạo điều kiện để che bớt ánh sáng từ các ngôi sao, cho phép các nhà khoa học quan sát rõ hơn các cấu trúc mờ xung quanh như vành nhật hoa và các hành tinh bên ngoài.

Bằng cách này, Roman có khả năng phát hiện các hành tinh có kích thước tương đương Sao Mộc hoặc Sao Thổ xung quanh các ngôi sao khác. Nếu mọi thứ diễn ra suôn sẻ, kính viễn vọng này sẽ đặt nền tảng cho Habitable Worlds Observatory, một dự án kính viễn vọng không gian thế hệ tiếp theo, để quan sát các hành tinh tương tự như Trái đất và tìm kiếm dấu hiệu của sự sống trong không gian.

“Chúng ta sẽ không đạt được điều đó nhờ Roman, nhưng những gì Roman cung cấp sẽ chính là chìa khóa.”, theo lời Dominic Benford, nhà khoa học chương trình Roman tại NASA.

Các kính viễn vọng không gian Hubble và James Webb cũng được trang bị coronagraph, nhưng thiết bị trên Roman kỳ vọng có khả năng hoạt động hiệu quả hơn từ 100 đến 1.000 lần so với những hệ thống trước đó.

Roman sở hữu một hệ thống coronagraph chủ động, với các gương có thể điều chỉnh hình dạng theo thời gian thực, giúp duy trì độ chính xác cao khi quan sát những hành tinh mờ nằm sát những ngôi sao sáng.

Tiến sĩ Nicky Fox, phó quản trị viên phụ trách sứ mệnh khoa học của NASA, cho biết ngoài việc tìm kiếm hành tinh, Roman cũng được thiết kế để khảo sát các vật thể mờ, mang lại cái nhìn sâu sắc về vũ trụ. Trong suốt 5 năm sứ mệnh, kính viễn vọng này có thể hỗ trợ phát hiện hàng tỷ thiên hà và vô số hiện tượng thiên văn khác.

Roman không chỉ có trường quan sát rộng gấp 100 lần so với Hubble mà còn có khả năng khảo sát nhanh hơn gấp 1.000 lần, từ đó giúp lập bản đồ những khu vực rộng lớn của bầu trời thay vì chỉ tập trung vào các vật thể đơn lẻ.

Hành Trình Khám Phá Vũ Trụ

Các nhà khoa học mong đợi rằng dữ liệu thu thập từ Roman sẽ giúp giải đáp những câu hỏi lớn về vật chất tối và năng lượng tối. Vật chất tối hiện được cho là chiếm khoảng 85% tổng khối lượng vũ trụ nhưng vẫn chưa được phát hiện trực tiếp, trong khi năng lượng tối lại liên quan đến sự giãn nở của vũ trụ.

Kính viễn vọng Roman sẽ phân tích cách lực hấp dẫn bẻ cong ánh sáng trên các khoảng cách lớn trong vũ trụ, từ đó tạo ra bản đồ 3D về sự phân bố của vật chất tối. Các siêu tân tinh cũng sẽ được nghiên cứu như những ngọn nến vũ trụ để hiểu rõ hơn về quá trình giãn nở của vũ trụ.

Thời gian để kính viễn vọng tới Điểm Lagrange 2 (L2), cách Trái đất khoảng 1,6 triệu km, dự kiến là khoảng 3 tháng. Tại đây, Roman sẽ truyền tải khoảng 1 terabyte dữ liệu mỗi ngày về Trái đất, với toàn bộ dữ liệu sẽ được công khai sau khi xử lý, cung cấp nguồn tài nguyên quý giá cho các nhà nghiên cứu.

Được phát triển trong suốt một thập kỷ với tổng trị giá khoảng 4,3 tỷ USD, kính viễn vọng này đã trở thành ưu tiên hàng đầu của cộng đồng khoa học từ khoảng 16 năm trước.

Nancy Grace Roman, nhà thiên văn học đầu tiên của NASA và là nữ lãnh đạo cấp cao đầu tiên của cơ quan này, được biết đến như là “mẹ đẻ của Kính viễn vọng Không gian Hubble”. Bà sinh ngày 16/5/1925 tại Nashville, Tennessee, Mỹ và qua đời ngày 25/12/2018.