Cải Tiến Mới Trên Windows 11: Kích Hoạt Smart App Control Dễ Dàng Hơn

Microsoft đã mở ra một bước tiến mới trong việc nâng cao trải nghiệm người dùng trên Windows 11 thông qua việc cho phép kích hoạt hoặc tắt tính năng Smart App Control (SAC) mà không cần phải cài đặt lại hệ điều hành. Điều này giúp cho người dùng dễ dàng tiếp cận với tính năng bảo mật, mà không gia tăng thêm những phiền phức như trước đây.

Smart App Control lần đầu được giới thiệu trong bản cập nhật Windows 11 22H2. Tính năng này hoạt động như một lớp bảo vệ, sử dụng dữ liệu chữ ký số và phân tích đám mây để xác định an toàn cho các ứng dụng trước khi cho phép chúng chạy trên thiết bị.

Nếu phần mềm được xác nhận an toàn, Windows sẽ cho phép chạy ứng dụng đó. Những file mà hệ thống xác định là độc hại sẽ bị chặn lại. Nếu không thể đưa ra quyết định dứt khoát, SAC sẽ tiếp tục kiểm tra chữ ký số và từ chối những ứng dụng không có chữ ký hợp lệ.

Loại bỏ yêu cầu cài đặt sạch

Trước đây, tính năng Smart App Control chỉ hoạt động trên các thiết bị mới hoặc trên các hệ điều hành Windows 11 được cài đặt sạch. Những người đã nâng cấp qua Windows Update không thể dễ dàng kích hoạt nó qua phần cài đặt.

Khi SAC bị tắt thủ công hoặc khi quá trình đánh giá tự động không cho rằng thiết bị đáp ứng được tiêu chuẩn, người dùng thường phải đặt lại máy tính hoặc cài Windows lại từ đầu để kích hoạt lại tính năng này. Cách này thường khiến người dùng chùn bước, vì họ phải dành thời gian sao lưu dữ liệu và cài đặt lại ứng dụng mà chưa chắc đã nhận được lợi ích tương xứng.

Hiện tại, Microsoft đã xác nhận rằng các bản cập nhật Windows gần đây cho phép người dùng bật lại Smart App Control mà không cần thực hiện cài đặt sạch. Bạn có thể tìm thấy tính năng này tại Windows Security > App & browser control > Smart App Control settings. Thông tin này cũng đã được cập nhật trên trang hỗ trợ chính thức của Microsoft.

Quá trình triển khai tính năng mới này vẫn đang diễn ra, nên chưa chắc đã có mặt đồng thời trên tất cả các máy tính. Ngoài ra, thiết bị của bạn cần chạy phiên bản Windows 11 hỗ trợ Smart App Control và đã cài đặt các bản cập nhật Windows Security mới nhất.

Tuy nhiên, một số tài liệu khác của Microsoft vẫn đang lưu giữ thông tin cũ rằng SAC chỉ dành cho các bản cài đặt mới. Điều này thể hiện rõ sự không đồng bộ trong việc cập nhật thông tin giữa các trang hỗ trợ.

Smart App Control không phải là công cụ tăng tốc

Ngoài việc là một tính năng bảo mật, Microsoft cho rằng việc ngăn chặn những ứng dụng đáng ngờ trước khi chúng được thực thi sẽ tạo ra tác động nhẹ hơn cho hệ thống so với việc quét liên tục những tệp đang hoạt động.

Nếu được triển khai đúng cách, điều này có thể giảm tải cho tài nguyên hệ thống, đặc biệt có lợi cho những máy tính phổ thông hoặc thiết bị với bộ xử lý hạn chế.

Tuy nhiên, công nghệ này không nên được xem là giải pháp tốc độ để mở ứng dụng nhanh chóng hoặc tăng khung hình trong trò chơi. Microsoft chưa chỉ ra tỷ lệ cải thiện hiệu năng tổng thể và mức độ cải thiện sẽ tùy thuộc vào nhiều yếu tố như cấu hình máy tính, phần mềm đang sử dụng cũng như giải pháp bảo mật mà người dùng đang áp dụng.

Thêm vào đó, Smart App Control không thay thế cho phần mềm diệt virus. Tính năng này vẫn cần hoạt động song song với Windows Defender hoặc các giải pháp bảo mật từ bên thứ ba. Người dùng vẫn cần các phương thức phát hiện và xử lý các mối đe dọa đã xâm nhập vào hệ thống.

Chức năng này cũng có khả năng chặn một số tiện ích hợp pháp hoặc phần mềm tự phát triển mà chưa có chữ ký hợp lệ. Hiện tại, Microsoft không cho phép người dùng cấp quyền cho từng ứng dụng bị chặn, và yêu cầu các nhà phát triển phải ký phần mềm một cách hợp lệ.

Vẫn có một số trường hợp yêu cầu đặt lại máy

Việc loại bỏ yêu cầu cài sạch không có nghĩa là mọi hạn chế đã bị xóa bỏ. Microsoft lưu ý rằng SAC có thể không khả dụng nếu thiết bị thuộc hệ thống quản lý của doanh nghiệp hoặc đang ở chế độ dành cho nhà phát triển hoặc S mode.

Dữ liệu chẩn đoán tùy chọn cũng có thể gây ảnh hưởng đến khả năng kích hoạt. Nếu người dùng đã tắt tùy chọn này và SAC vẫn không thể bật được, họ vẫn có thể cần phải đặt lại hoặc cài lại Windows rồi chọn gửi dữ liệu chẩn đoán tùy chọn trong quá trình thiết lập.

Sự khác biệt này giải thích cho sự mâu thuẫn trong thông tin từ Microsoft. Cài đặt sạch không còn là yêu cầu chung để bật SAC, nhưng trong một số trường hợp cụ thể, việc đó vẫn có thể trở thành yêu cầu bắt buộc.

Do đó, nếu chưa thấy công tắc mới, người dùng không nên vội vàng đặt lại máy tính của mình. Thay vào đó, nên cài đặt đầy đủ các bản cập nhật Windows và Windows Defender, sau đó kiểm tra lại phần cài đặt Smart App Control.

Như vậy, mặc dù lần thay đổi này không biến Smart App Control thành một công cụ tối ưu phần mềm hoàn hảo, việc loại bỏ yêu cầu cài đặt sạch giúp nhiều người dùng có cơ hội trải nghiệm tính năng bảo vệ mà Microsoft khẳng định ít gây áp lực lên hệ thống hơn.