Windows on Arm: Sự Thay Đổi Căn Bản và Tiềm Năng Mới

Microsoft gần đây đã công bố sự phát triển vượt bậc của hệ sinh thái Windows on Arm trong năm qua. Công ty này nhấn mạnh sự gia tăng nhanh chóng về số lượng thiết bị, nhà sản xuất chip, và các ứng dụng tương thích, khi mà nhu cầu cho những chiếc máy tính Windows có hiệu suất năng lượng cao ngày càng gia tăng.

Đặc biệt, Nvidia đang chuẩn bị gia nhập vào thị trường với nền tảng RTX Spark, đánh dấu một bước phát triển quan trọng bên cạnh Qualcomm, hãng cung cấp dòng Snapdragon X cho hầu hết các laptop Windows on Arm mới nhất.

Microsoft đã công bố rằng các thiết bị trang bị RTX Spark dự kiến sẽ ra mắt vào mùa thu năm 2026, với thương hiệu từ các nhà sản xuất nổi tiếng như Surface, Asus, Dell, HP, Lenovo và MSI. Sự góp mặt của Nvidia được kỳ vọng sẽ làm giảm sự phụ thuộc vào một nhà cung cấp chip Arm duy nhất.

“Thị trường đang xuất hiện một tín hiệu rõ ràng. Ngày càng nhiều nhà cung cấp chip và đối tác OEM chú trọng đầu tư vào Windows on Arm, do nhu cầu của khách hàng cho những thiết bị mạnh mẽ và tiết kiệm điện ngày càng tăng,” Klaus Diaconu, Giám đốc Đối tác tại Microsoft, chia sẻ.

Hơn 7.000 ứng dụng đã được xác nhận tương thích

Phần cứng chỉ là một nửa câu chuyện. Thách thức lớn nhất của Windows on Arm trong quá khứ chính là khả năng tương thích phần mềm, đặc biệt với các ứng dụng chuyên dụng, driver và tiện ích được phát triển cho kiến trúc x86.

Microsoft đã công bố rằng trang Works on WOA hiện theo dõi hơn 7.000 ứng dụng tương thích với Windows on Arm. Số liệu này cho thấy sự mở rộng đáng kể trong phạm vi phần mềm có thể sử dụng trên nền tảng này.

Danh sách mà Microsoft đã đề cập bao gồm ShareX, Proton Mail, Signal, Discord, và FxSound. Nhiều ứng dụng trong các nhóm như làm việc, giáo dục, bảo mật, sáng tạo nội dung và truyền thông cũng đã phát triển phiên bản tương thích.

“Các ứng dụng năng suất vẫn là cốt lõi trong cách mà người dùng hoàn thành công việc của họ trên Windows. Danh sách ứng dụng ngày càng dài chứng minh nhu cầu từ khách hàng và động lực từ các nhà phát triển coi Arm như một nền tảng Windows chính thức,” Microsoft nhận định.

Các ứng dụng phổ biến mà chưa có phiên bản Arm gốc vẫn có thể hoạt động thông qua Prism, lớp giả lập được Microsoft tích hợp vào Windows 11. Prism giúp chuyển đổi phần mềm được viết cho bộ xử lý x86 để có thể chạy trên máy Arm mà không cần các nhà phát triển phải xây dựng lại toàn bộ ứng dụng ngay lập tức.

Microsoft cũng cho rằng những cải tiến về phần cứng cùng với Prism giúp cho nhiều ứng dụng giả lập mang lại cảm giác gần với phần mềm chính gốc. Dù vậy, hiệu suất có thể khác nhau tùy thuộc vào chương trình cụ thể. Những ứng dụng phụ thuộc vào driver, tiện ích hệ thống cấp thấp, hay phần cứng chuyên dụng cần nghiêm túc được kiểm tra trước khi người dùng chuyển sang máy Arm.

Không còn chỉ được đánh giá bằng “tiềm năng”

Windows on Arm đã xuất hiện từ nhiều năm trước, nhưng các thế hệ đầu tiên thường bị chỉ trích vì hiệu suất không cao, khả năng tương thích hạn chế, và giá cả chưa đủ hấp dẫn. Người dùng phải cân nhắc kỹ lưỡng về việc liệu ứng dụng mà họ cần có thể chạy hay không trước khi quyết định chọn thiết bị.

Dòng Snapdragon X cùng với những cải tiến trên Windows 11 đã giúp nền tảng này tiến gần hơn tới khả năng của laptop x86 về hiệu suất, thời gian sử dụng pin, và trải nghiệm sử dụng. Sự tham gia của Nvidia hứa hẹn mở rộng thêm lựa chọn chip, và đồng thời nắm giữ tiềm năng đồ họa và AI trở thành những lợi thế cạnh tranh quan trọng cho máy Windows Arm.

“Windows on Arm không còn được xác định chỉ bởi tiềm năng, mà bởi một hệ sinh thái thiết bị đang mở rộng nhanh chóng cùng với những ứng dụng phục vụ cho các nhóm công việc mà khách hàng phụ thuộc nhiều nhất,” Microsoft công bố.

Sự miêu tả Windows on Arm như “nền tảng hạng nhất cho mọi tác vụ” vẫn cần được chứng thực qua thực tế sản phẩm. Số lượng ứng dụng tương thích không hoàn toàn phản ánh hiệu suất, độ ổn định hay khả năng hỗ trợ cho mọi thiết bị ngoại vi.

Tuy nhiên, Windows on Arm hiện đã có được một vị thế hoàn toàn khác biệt so với vài năm trước. Qualcomm không còn đơn độc trong việc phát triển cả hệ sinh thái, Nvidia đang trên đường tham gia, và nhiều nhà sản xuất PC lớn đã cam kết ra mắt sản phẩm mới cùng với hàng nghìn ứng dụng đã được xác nhận có khả năng hoạt động.

Windows on Arm sẽ không thay thế máy tính x86 trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, nền tảng này cũng không còn là sự lựa chọn thử nghiệm dành cho những người dùng sẵn sàng chấp nhận rủi ro. Microsoft khẳng định thời điểm mà Windows on Arm được công nhận như một phần quan trọng của thị trường PC đã đến.