Apple Bước Đi Đột Phá Với Mô Hình AI Tự Phát Triển Tại Trung Quốc

Apple đã chính thức khởi động một bước đi quan trọng trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI) khi phát triển một mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) dành riêng cho thị trường Trung Quốc. Động thái này diễn ra với sự hợp tác kỹ thuật từ Alibaba, theo thông tin từ Reuters vào ngày 14/8. Đây là lần đầu tiên, Apple tự xây dựng giải pháp AI cho một thị trường bên ngoài Hoa Kỳ, đánh dấu sự chuyển mình trong chiến lược hoạt động của hãng.

Được biết đến như một chiến lược “song hành”, Apple tiếp tục duy trì việc tích hợp mô hình Qwen của Alibaba cho Siri và Writing Tools, nhưng đồng thời cũng triển khai mô hình AI do chính họ phát triển. Điều này giúp Apple có nhiều quyền kiểm soát hơn về trải nghiệm AI tại một trong những thị trường quan trọng nhất thế giới, đánh dấu lần đầu tiên một công ty nước ngoài được phép sử dụng công nghệ AI độc quyền tại Trung Quốc, thay vì phải phụ thuộc hoàn toàn vào công nghệ nội địa như các công ty Mỹ khác.

Quan hệ giữa Apple và Alibaba trong lĩnh vực AI đã khởi đầu từ tháng 2 năm 2025, khi Chủ tịch Alibaba, Joe Tsai, công bố hợp tác trong một hội nghị tại Dubai. Điều này đã làm tăng cổ phiếu của Alibaba lên hơn 9% ngay trong phiên giao dịch hôm đó. Ban đầu, Baidu là đối tác chính, nhưng vào đầu năm 2025, Alibaba đã thay thế Baidu để trở thành đối tác chủ lực, do mô hình của Baidu không đáp ứng được yêu cầu của Apple.

Quá trình xin cấp phép cho mô hình này kéo dài gần 22 tháng, kể từ khi Apple Intelligence ra mắt toàn cầu vào tháng 10/2024. Vào ngày 15/7, Cục Quản lý Không gian mạng Trung Quốc (CAC) đã chính thức đăng ký Apple Intelligence, đưa Apple vào danh sách các công ty như Huawei, Xiaomi, OPPO, vivo, Samsung và ZTE. Tuy nhiên, CAC chưa công bố thời gian cụ thể ra mắt. Điều đáng chú ý là Apple là hãng nước ngoài duy nhất có mặt trong danh sách này.

Chỉ vài ngày trước khi thông tin về mô hình AI độc quyền được hé lộ, Apple đã đăng tải một hướng dẫn tiếng Trung trên trang hỗ trợ vào ngày 8/8, giải thích cách thức người dùng Mac tại Trung Quốc có thể kết nối Qwen với Siri và Writing Tools. Hướng dẫn này yêu cầu máy chạy phiên bản macOS 26.6 trở lên và cần đăng nhập vào tài khoản Qwen. Tuy nhiên, hướng dẫn này đã bị gỡ bỏ chỉ một ngày sau đó mà không có lý do rõ ràng. Nhà phân tích công nghệ Liu Dingding cho biết việc gỡ bỏ có thể chỉ là dấu hiệu rằng Apple đang điều chỉnh một vài chi tiết kỹ thuật trong khi chờ phê duyệt.

Bối cảnh thị trường cũng góp phần lý giải cho sự khẩn trương của Apple. Thị trường smartphone tại Trung Quốc đã trải qua 5 quý suy giảm liên tiếp, với quý 2 năm 2026 giảm 4,3% so với cùng kỳ năm trước do chi phí linh kiện gia tăng. Tuy nhiên, Huawei và Apple là hai cái tên duy nhất trong top 5 vẫn ghi nhận tăng trưởng, lần lượt khoảng 20% và 25% nhờ vào chính sách giá ổn định trong bối cảnh các đối thủ đồng loạt tăng giá. Doanh thu của Apple tại khu vực Đại Trung Hoa trong quý 2 đạt 20,5 tỷ USD, tăng 28% so với cùng kỳ năm trước. Dù vậy, Huawei vẫn là hãng dẫn đầu trong lĩnh vực AI trên smartphone nhờ vào hệ sinh thái nội địa tích hợp sâu, điều này khiến AI trở thành một chiến trường mới mà Apple cần phải thu hẹp khoảng cách.

Phản ứng của thị trường chứng khoán đối với thông tin này không quá mạnh mẽ, cổ phiếu của Apple và Alibaba chỉ tăng nhẹ trong phiên 14/8, cho thấy các nhà đầu tư coi đây là một động thái chiến lược dài hạn hơn là tác động tức thời. Hiện tại, cả Apple và Alibaba đều chưa đưa ra bình luận chính thức về vấn đề này. Được dự báo, Apple Intelligence sẽ ra mắt tại Trung Quốc trong vài tháng tới, có khả năng trùng với thời điểm ra mắt của iPhone 18 vào tháng 9 năm 2026.