Thảm Họa Ung Thư Ở Hồ Bắc Mỹ: Câu Chuyện Đáng Sợ Của Cá Nheo

Hiện Tượng Kỳ Lạ Dưới Đáy Hồ

Câu chuyện này bắt đầu hơn một thập kỷ trước tại hồ Memphremagog, một vùng nước trải dài 50 km dọc biên giới giữa Vermont (Mỹ) và Quebec (Canada). Những ngư dân và các nhà nghiên cứu đã rất sốc khi phát hiện ra những con cá nheo Mỹ (brown bullhead) có những dấu hiệu bất thường lạ thường. Trên cơ thể những con cá này có những vết đen sần sùi quanh miệng, vây và mắt, khiến chúng trông như thể đã tiếp xúc với nhựa đường nóng chảy.

Sự bùng phát của bệnh tật này vào năm 2012 đã kích thích những mối nghi ngờ về một thảm họa sinh thái. Vài tháng trước đó, siêu bão nhiệt đới Irene đã quét qua khu vực, gây ra lũ lụt đáng kể. Người dân tin rằng dòng nước lũ đã cuốn theo nhiều hóa chất độc hại từ các bãi rác và nông trại, dẫn đến việc hồ trở thành nơi chứa đựng độc tố, gây ung thư cho cá.

Chỉ từ năm 2014 đến 2017, các khảo sát cho thấy khoảng 30% số cá nheo trưởng thành có khối u ác tính. Những khối u này thậm chí xâm lấn vào các cơ quan nội tạng như não và gan của cá. Quá đáng sợ là căn bệnh này không làm chết ngay lập tức, rất nhiều con cá già vẫn sống chung với những khối u lớn trong cơ thể.

Tìm Kiếm Nguyên Nhân Qua Phân Tích Di Truyền

Để tìm hiểu nguyên nhân của việc hàng loạt cá nheo phát triển khối u tương tự nhau, Tiến sĩ Julie Dragon và nhóm nghiên cứu của bà đã thực hiện phân tích gen. Thông thường, các loại ung thư mang mã di truyền tương tự như vật chủ. Tuy nhiên, các kết quả phân tích cho thấy ADN của các khối u hoàn toàn khác biệt so với ADN của những con cá mà chúng bám vào.

Khi tạo ra biểu đồ di truyền, tất cả các khối u đều liên kết với nhau, cho thấy đây là một dòng tế bào ung thư duy nhất – giống như một kẻ ký sinh đã tách ra khỏi con cá đầu tiên và tiếp tục xâm nhập vào các cá thể khác.

Đây không chỉ là trường hợp ung thư lây truyền đầu tiên được ghi nhận ở loài cá mà còn là trường hợp đầu tiên trong một hệ sinh thái nước ngọt. Nó đưa cá nheo Mỹ vào một nhóm nhỏ hiếm hoi và bất hạnh trong tự nhiên.

Mối Đe Dọa Tiềm Tàng

Hiện tại, cách thức truyền bệnh giữa các con cá vẫn đang được nghiên cứu. Các nhà khoa học phát hiện rằng khối u rất dễ vỡ khi bị va chạm, giải phóng hàng triệu tế bào ung thư vào nước, tìm kiếm nạn nhân mới.

Nhìn lại lịch sử, đã có những tài liệu từ năm 1858 và 1925 mô tả tình trạng tương tự ở cá nheo, cho thấy có thể dòng tế bào ung thư này đã tồn tại lâu dài trong khu vực này.

Dẫu vậy, cũng có những ý kiến phản biện cho rằng ô nhiễm môi trường đang là một yếu tố quan trọng. Việc phát hiện nồng độ cao của các kim loại nặng và hóa chất độc hại như PFAS trong cơ thể cá bệnh cho thấy ô nhiễm có thể đang làm suy yếu hệ miễn dịch của cá, tạo điều kiện cho dòng ung thư dễ dàng phát triển.

Mặc dù các nhà chức trách khuyến cáo không nên ăn cá bị bệnh, hiện tại, dòng ung thư này chưa gây rủi ro trực tiếp cho con người. Tuy nhiên, những phát hiện đã tạo nên một tiếng chuông cảnh báo về nguy cơ bệnh ung thư lây truyền đang âm thầm tồn tại trong tự nhiên mà chúng ta chưa từng cân nhắc đến.