Ô Tô Trung Quốc Gặp Khó Khăn Khi Vượt Qua Nhật Bản và Hàn Quốc

Tình Trạng Khiếu Nại Tăng Vọt Trong Quý 2

Ngày 6 tháng 7 năm 2026, nền tảng tiếp nhận khiếu nại ô tô Chezhiwang đã công bố báo cáo phân tích chất lượng trên thị trường. Trong quý này, đã có tới 78.103 khiếu nại hợp lệ được ghi nhận, tăng 58,3% so với quý trước và 83,4% so với cùng kỳ năm ngoái. Đây là con số cao nhất được ghi nhận kể từ khi nền tảng này đi vào hoạt động. Tổng số khiếu nại trong nửa đầu năm đã vượt quá 120.000, trong đó tháng 6 riêng ghi nhận 30.561 khiếu nại.

Phân tích cấu trúc khiếu nại cho thấy rõ nguyên nhân vấn đề. Nhóm sự cố liên quan đến pin động lực lần đầu tiên chiếm vị trí trong 20 nhóm khiếu nại hàng đầu, đứng thứ 6. Bên cạnh đó, lỗi nâng cấp hệ thống qua mạng lại là hạng mục bị khiếu nại nhiều nhất. Nhiều khiếu nại còn liên quan đến việc quảng cáo không đúng sự thật, chủ yếu về hệ thống hỗ trợ lái.

Những vấn đề này đều nằm trong mảng công nghệ mới, vốn là điểm mạnh mà các hãng xe Trung Quốc dùng để so sánh mình với đối thủ Nhật Bản và Hàn Quốc.

Một Tình Huống Cụ Thể Liên Quan Đến Khiếu Nại Về Pin

Sự gia tăng của nhóm khiếu nại liên quan đến pin chủ yếu đến từ các mẫu xe của GAC Aion. Từ đầu năm 2026, các xe vận tải lắp pin lithium sắt phosphate 177Ah của CALB đã liên tục gặp sự cố như phồng cell, rò rỉ dung dịch điện phân và giảm điện trở cách điện, khiến một số xe mất điện đột ngột trong quá trình vận hành. Hầu hết các xe gặp phải lỗi này đều có quãng đường lăn bánh từ 150.000 đến 250.000 km.

Ngày 18 tháng 7, GAC Aion đã phát đi thông cáo xin lỗi và kéo dài thời gian bảo hành cho pin của các mẫu xe này lên 8 năm hoặc 300.000 km, kèm theo dịch vụ kiểm tra và sửa chữa miễn phí. Riêng trong thời gian từ 1 đến 18 tháng 7, Chezhiwang đã nhận được 182 khiếu nại liên quan đến pin.

Sự Tăng Vọt Trong Các Đợt Triệu Hồi

Ngày 3 tháng 7 năm 2026, cùng ngày nền tảng công bố bản tóm tắt triệu hồi nửa đầu năm, đã có đến 308.431 xe thuộc các thương hiệu Trung Quốc bị triệu hồi, tăng 681,2% so với cùng kỳ năm trước. Điều này không phải do nhiều đợt triệu hồi nhỏ mà tăng lên, mà chủ yếu từ một đợt lớn của NIO, với 246.229 xe phải triệu hồi do lỗi phần mềm khiến màn hình bị đen.

Một đợt triệu hồi khác cũng đáng chú ý, vào ngày 24 tháng 7 năm 2026, Tổng cục Quản lý Giám sát Thị trường Nhà nước Trung Quốc đã công bố XPeng triệu hồi 33.473 xe X9 sản xuất từ tháng 8 năm 2023 đến tháng 8 năm 2025, do công nghệ chế tạo không đạt tiêu chuẩn, dẫn đến khả năng giảm độ kín và rò khí trong môi trường nóng ẩm. Tính đến tháng 6 năm 2026, X9 mới chỉ vượt 60.000 xe bán ra toàn cầu, nghĩa là đợt triệu hồi này ảnh hưởng đến khoảng 60% số xe đã bàn giao kể từ khi mẫu này ra mắt.

Trong nửa đầu năm, cơ quan chức năng đã phát 50 thông báo triệu hồi liên quan đến 26 thương hiệu, tổng cộng khoảng 1,65 triệu xe. Nhóm triệu hồi liên quan đến pin động lực đã tăng mạnh so với năm ngoái.

Áp Lực Từ Việc Ra Mắt Nhanh Chóng

Nhiều trang báo tại Trung Quốc đã chỉ rõ nguyên nhân cho tình trạng này, với những nhận định từ các chuyên gia trong ngành. Thời gian phát triển một mẫu xe đã được rút ngắn từ 36 tháng xuống còn 18 tháng. Thời gian kiểm thử phần mềm tại một số nơi cũng được rút ngắn từ 4 tháng xuống 2 tuần. Thời gian kiểm chứng độ tin cậy lâu dài của pin, vốn yêu cầu từ 18 đến 24 tháng, đã giảm xuống chỉ còn 12 tháng hoặc ngắn hơn.

Một kỹ sư từng làm việc tại một thương hiệu lớn tiết lộ rằng việc bỏ qua các bước kiểm thử cần thiết để đẩy nhanh thời gian ra mắt là điều tất cả mọi người trong ngành đều biết. Ông đã từng chứng kiến một phiên bản phần mềm có khả năng gây ra tình trạng phanh trễ vẫn được phát hành, dẫn đến tai nạn tăng lên và sau đó ông đã từ chức.

Ông Trương Chiêu Hổ, Phó Tổng Giám đốc cấp cao Chezhiwang, đã mô tả quy trình sản xuất xe “nhanh” là chỉ chú trọng vào những phần có thể nhìn thấy, còn lại những điểm không nhìn thấy bị bỏ qua, dẫn đến ảnh hưởng đến cấu trúc, kiểm soát chất lượng và các tiêu chí kiểm nghiệm, cuối cùng là người tiêu dùng sẽ phải chịu hậu quả. Chủ tịch danh dự Hội Kỹ thuật Ô tô Trung Quốc, Phó Vu Vũ, đã đặt ra câu hỏi: Trong số 500 mẫu xe mới ra mắt, có bao nhiêu mẫu hoàn thành một quy trình phát triển đầy đủ và hệ thống.

Áp lực tài chính cũng chính là nguyên nhân cho tốc độ phát triển này. Theo báo cáo từ Hiệp hội Xe du lịch Trung Quốc, trong 5 tháng đầu năm 2026, biên lợi nhuận ngành ô tô toàn quốc chỉ đạt 3,4%, trong khi đó riêng khâu sản xuất xe nguyên chiếc chỉ còn 1,5%. Một chiếc xe được bán với giá 200.000 nhân dân tệ chỉ mang lại lợi nhuận khoảng 3.000 nhân dân tệ cho nhà máy.

Cơ Quan Chức Năng Can Thiệp

Ngày 29 tháng 5 năm 2026, cơ quan thuộc Bộ Công nghiệp và Công nghệ thông tin Trung Quốc đã công bố thông báo rà soát toàn diện nguy cơ an toàn đối với các xe năng lượng mới, yêu cầu tất cả các nhà sản xuất ô tô và doanh nghiệp sản xuất pin tự kiểm tra và báo cáo trước ngày 1 tháng 8 năm 2026. Quy trình rà soát này bao gồm 5 mảng, trong đó lần đầu tiên an toàn của hệ thống hỗ trợ lái được đưa vào diện giám sát trọng điểm.

Ngày 17 tháng 7, bộ này đã tổ chức một cuộc họp với các hãng xe tiêu biểu, yêu cầu những nhà sản xuất này cần nghiêm túc thực hiện các biện pháp chống lại sự cạnh tranh không công bằng và cam kết duy trì chất lượng an toàn và tính nhất quán trong sản xuất. Đoàn kiểm tra đã trực tiếp làm việc tại các công ty GAC Aion và XPeng.

Tháng 3 năm 2026, Bộ Công nghiệp và Công nghệ thông tin cùng Tổng cục Quản lý Giám sát Thị trường đã ban hành quy định mới về việc nâng cấp qua mạng, cấm các nâng cấp không được thông báo trước và cấm khóa tính năng sau khi đã bán hàng. Tiêu chuẩn bắt buộc đầu tiên áp dụng cho hệ thống hỗ trợ lái cấp L2 sẽ có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2027.

Danh tiếng của xe Nhật Bản và Hàn Quốc đã được xây dựng qua nhiều năm và hàng trăm nghìn ki-lô-mét, không chỉ dựa trên các tính năng mà còn dựa vào độ bền thực sự. Những mẫu xe Trung Quốc gặp khiếu nại nhiều nhất trong nửa đầu năm nay đều nằm trong mảng pin, phần mềm và hỗ trợ lái, tức những bộ phận mà vấn đề chỉ có thể hiện rõ qua một khoảng thời gian dài sử dụng.

Các mẫu xe hiện đang được bán ra ở các thị trường phát triển, trong đó có Việt Nam, sẽ phải trải qua quãng thời gian này trong vài năm tới.